Manosphere

Net als zovelen in mijn netwerk heb ook ik gekeken naar Louis Theroux's documentaire Inside the Manosphere. En ik ben op meerdere vlakken geschokt door wat ik zag. En dat gaat niet alleen over de manosfeer zelf…

Let op: onderstaande tekst bevat spoilers.

Patriarchaat

Laat ik beginnen met iets wat ik niet heb gezien, maar wel heb ervaren: dat de online manosfeer een verlengstuk is van het offline patriarchaat. Van de wereld zoals die bestond vóór sociale media. Ja, de manosphere is een bubbel op zich en een versterking van conservatieve ideeën. Maar het is niet de bron van die ideeën: dat is onze maatschappij zelf. Dus als we iets aan de manosphere willen doen — een actielijst volgt later — moeten we in de echte wereld beginnen. Een aanpak die zich uitsluitend op online richt zou alleen de symptomen bestrijden, niet de oorzaak.

We hebben de behoefte aan de manosfeer zelf gecreëerd, door te bezuinigen op de lonen van essentiële werknemers. Door praktisch opgeleide mensen voortdurend te bestempelen als 'deplorables', als verwaarloosbaar — of zelfs kostbaar. Door te investeren in de kenniseconomie zonder praktisch opgeleide mensen te betrekken bij de kansen van de nieuwe wereld. En door te investeren in vrouwen en hun economische onafhankelijkheid — een broodnodige weg, waarvan het einde nog niet in zicht is — maar vervolgens jongens en mannen niet te betrekken bij hun sociaal-emotionele emancipatie. Dat is een collectieve keuze. Geen bewuste keuze, maar wel eentje met een enorm effect.

Aandachtseconomie

Een omgeving die een vruchtbare voedingsbodem voor misbruik zou blijken. Hoe influencers dat doen? Met iets wat de aandachtseconomie heet: de aandacht van mensen trekken met content en die vervolgens omzetten in verkoop. Er lijken drie constanten te zijn in hun strategie om aandacht te trekken: seks, geweld en extreme meningen.

En in dit geval is de inhoud ondergeschikt aan de vorm. Je kunt de ene dag prediken dat vrouwen zich kuis moeten gedragen, om de volgende dag geld te verdienen door klikkosten te innen voor OnlyFans via hetzelfde platform. Hoe denken de influencers over die tegenstrijdigheid? Irrelevant, volgens de ondernemers in de documentaire. Geld verdienen met verkoop is het doel.

Maar wat gebeurt er als die aandacht opdroogt? Simpel, dan gaan ze gewoon verder met het volgende controversiële onderwerp. Een influencer zei zelfs voor de camera dat de manosphere bijna mainstream is geworden. Hij verwacht dan ook dat de manosphere binnenkort een andere richting zal inslaan. Er zijn meer dan genoeg onderwerpen om uit te kiezen: antivaccinatie, complottheorieën, woke, noem maar op. Alles kan. Alles wat maar aandacht trekt. Met een bijrol voor de waarheid.

Peter Pan

Persoonlijk vind ik de metafoor die ze gebruiken — The Matrix — nogal misplaatst. Het gaat helemaal niet over de waarheid. Ik denk eigenlijk dat Peter Pan toepasselijker is: jongens die zichzelf niet meer herkennen in de maatschappij en zich terugtrekken op een eiland. Om vervolgens in opstand te komen tegen volwassenen, tegen regels, tegen het volwassen worden in het algemeen. Verloren jongens, voor altijd.

Dat is niet lachwekkend, maar hartverscheurend. Er zijn alleen maar verliezers: de jongens en mannen die zich afkeren van de maatschappij, en van de maatschappij zelf.

Tijd voor actie

Wij hebben hier als collectief aan bijgedragen. Daarom is het nu onze beurt om met oplossingen te komen. Wat mij betreft hadden we drie dingen gisteren al moeten doen:

1. Neutraliseer de aanjager. Sociale media zijn niet de oorzaak van de manosphere, maar ze kunnen wel als een versneller worden beschouwd. Meer moderatie is niet langer voldoende. We moeten serieus gaan nadenken over leeftijdsbeperkingen, mensgerichte algoritmes en publiek eigendom van deze platforms.
2. Kraak het businessmodel. Waarom is het voor jongeren onder de 18 (Nederlandse wetgeving) illegaal om sigaretten te kopen, maar kunnen ze gemakkelijk €50 per maand ‘investeren’ in waardeloze producten die aantoonbaar niet werken? Geld dat vervolgens uitsluitend wordt gebruikt om de dure levensstijl van een handjevol influencers te bekostigen?
3. Creëer een nieuw verhaal met bijbehorende kansen. Ja, de positie van mannen in de samenleving verandert. En sommige mannen kunnen daar prima zelf mee omgaan. Maar een grote groep jongens en mannen worstelt om hun plek te vinden. Steun hen hierin, structureel. En niet alleen in woorden, maar vooral in daden: met sociaal beleid, emotionele emancipatie voor mannen, hogere lonen, betaalbare huisvesting, een visie op een toekomstbestendige arbeidsmarkt, individuele ondersteuning, etc.

Inderdaad: dezelfde linkse shit waar de meeste mannen in de manosphere zich tegen verzetten. Want dat is het enige wat werkt. En dat is de waarheid.