Loslaten

Nog een paar weken en dan hebben we weer landelijke verkiezingen. Veel mensen zijn, enigszins terecht, afgehaakt. Toch merk ik dat er bij mij de omgekeerde beweging plaatsvindt: voor het eerst sinds jaren heb ik een sprankje hoop.

Vlaamsch beleg

In onze maatschappij begint, heel voorzichtig, het besef in te dalen dat de populistische rechterflank er een puinhoop van heeft gemaakt. Als ik de recente peilingen mag geloven, begint het electoraat zich weer terug naar het midden te begeven.

Dat rampen ook tot inzichten kunnen leiden, zag ik bij een uitzending van Eva, waar zij in gesprek ging met bekende Vlamingen over de politiek in Nederland. Zo sprak Evi Hanssen over het loslaten van politieke verwachtingen: “Bij ons [in Vlaanderen] is het altijd een rommeltje. Maar wij weten: we gaan daar doorheen komen”.

Schrijver Tom Lanoye vult aan: Nederlanders zijn in zijn ogen “seriële messianisten”. Waarmee hij doelde op het feit dat we elke verkiezingen weer reikhalzend uitkijken naar een politiek verlosser. Niet teveel op de politiek vertrouwen, aldus deze Vlamingen.

Tao

Het gesprek bij Eva sluit aan op een aantal boeken die ik afgelopen maanden heb gelezen. Waaronder Lao Zi’s ‘Het boek van de Tao’. Taoïsme is gebaseerd op de overtuiging dat ieder van ons alles al in zich heeft om een goed leven te leiden (Tao betekent ‘bron’). En dat een goed leven leiden dus neerkomt op de nobele kunst van het ‘niets-doen’. Al het andere, waaronder het nastreven van politieke invloed, of het blindelings vertrouwen op politici, leidt alleen maar af.

Het levert me mooie inzichten op. Dat het leven leven al genoeg is, bijvoorbeeld. Dat zelfinzicht dus niet van buitenaf komt, maar van binnenuit. En dat je via ‘niets-doen’ in contact komt met de energie van het universum. Om maar even wat highlights te noemen. Dat resoneert.

Tegelijkertijd schuurt het ook. Zo worden waarden als ‘rechtvaardigheid’ en ‘medemenselijkheid’ gezien als externe creaties, en daarmee dus als overbodig. Beter is het om politieke posities en actief vrijwilligersschap links te laten liggen, want dat zou alleen maar ijdel zijn en afleiden van het juiste pad (Tao betekent naast ‘bron’ ook ‘weg’).

Ook het vergaren van kennis wordt gezien als afleiding. Want waarom zou je dingen leren als je alles al in je hebt? Om met de woorden van onze Zuiderburen te spreken: ik ben een seriële student. Ik verslind kennis — met boeken, cursussen, opleidingen, etc. En ik vind het heerlijk.

Faber

Het schuurt ook met mijn perspectief op de politiek. Persoonlijk denk ik dat we juist nu leiders nodig hebben die de kunst van het leidinggeven beheersen. Die aanvoelen wat er nodig is en een land daar naartoe durven bewegen. Inderdaad niet vanuit ijdelheid, maar wel met visie en daadkracht.

Naast boeken over het Taoisme heb ik de afgelopen weken ook ander werk gelezen. Zoals ‘A different kind of power’, de memoires van oud-premier van Nieuw-Zeeland Jacinda Arden. Waarin zij laat zien hoe het ook kan: een politiek gebaseerd op authenticiteit, dienstbaarheid en integriteit.

Toevallig is er vorige week nog een andere politieke memoir verschenen: die van Marjolein Faber, voormalig minister van Asiel namens de PVV in kabinet Schoof I. Dit boek is vakkundig besproken — lees: gefileerd — door Sheila Sitalsing in haar column in de Volkskrant, zoals alleen Sheila Sitalsing dat kan. Dat hoef ik hier dus niet te herhalen. Wat ik er nog wel over wil zeggen: ik weiger het boek te kopen. En ik kijk ernaar uit het te lezen. Want het zegt veel over ons, als maatschappij, op dit moment.

Saai

Ik ga het geschreeuw accepteren en proberen te luisteren naar wat mensen proberen te zeggen. Laten we samen de politiek terugbrengen naar waar zij over hoort te gaan: de inhoud. Ik gun ons oerdegelijke, saaie debatten die Nederland weer in beweging brengen. In verkiezingstijd, maar hopelijk ook ver daarna.

Ik wens u veel wijsheid in het stemhokje.